Pierre Teilhard de Chardin SJ /1881–1955/ był współczesnym kilku – bardzo różnorodnym – karmelitańskim świętym: św. Tytus /*1881/, św. Elżbieta od Trójcy /*1880/, św. Jerzy Precy /*1880/, bł. Maria Sagrario /*1881/ czy bł. Maria Curcio /*1877/. W 1899 roku wstąpił do nowicjatu Towarzystwa Jezusowego, a zaledwie trzy lata po święceniach kapłańskich znalazł się w okopach I wojny światowej. Jako kapłan nie mógł walczyć, jednak całe cztery wojenne lata spędził na froncie jako nosiciel rannych; jego dwóch rodzeństw poległo w tej wojnie. Dzięki Czechom, Teihard de Chardin wydał swoje listy z lat 1914–1919, z których oferujemy następujący fragment:
„No cóż, tym razem wysłali nas na prawy brzeg między Thiaumontem a Fleury i w tych przerażających miejscach pozostaliśmy około dziesięciu dni. (…)
Przed wąwozami, jeszcze rzadko porośniętymi wyschniętymi lasami, z których pozostały tylko słupy, rozciąga się trawiasty pas. Dalej praktycznie nie ma już żadnej roślinności; zamiast tego są przewrócone kamienie i jeszcze częściej gleba, popękana i bruzdowana do trzech metrów głębokości: prawdziwa powierzchnia księżyca. To obszar, gdzie już nie ma okopów, gdzie kryjemy się w kraterach od pocisków, które są między sobą niejasno powiązane; aby się tam dostać, musimy bardzo często przesuwać ciało Francuza lub Niemca. (…)
Nie wiem, jak będzie wyglądać pomnik, który nasz kraj pewnego dnia wznieśli na wybrzeżu Froidterre, aby przypomnieć tę wielką bitwę. Tylko jeden byłby odpowiedni: wielka postać Chrystusa. Tylko obraz Ukrzyżowanego może uchwycić, wyrazić i pocieszyć całe to przerażenie, piękno, nadzieję i głęboką tajemnicę w takim szaleństwie walki i bólu. Czułem wielkie wzruszenie, patrząc na te miejsca okrutnego trudu, na myśl, że miałem zaszczyt być w jednym z dwóch lub trzech miejsc, gdzie w tej chwili koncentruje się i przepływa całe życie Wszechświata. To bolesne miejsca, ale formuje się tam (wierzę w to coraz bardziej) wielka przyszłość…“
(Pierre Teilhard de Chardin SJ /1881–1955/, list z frontu, do kuzynki, 23 sierpnia 1916;
cytowane według książki Pierre Teilhard de Chardin, Zrodzenie myślenia. Listy 1914–1919, Malvern 2021)
