W głębi duszy jestem szczęśliwy, że przeszedłem Ypres (1). Mam nadzieję, że wyszedłem z niego bardziej jako mężczyzna i kapłan. I bardziej niż kiedykolwiek wierzę, że życie jest piękne, nawet w najgorszych okolicznościach – kiedy patrzymy w nie na Boga, który zawsze jest obecny.
(1): Chardin wspomina z odstępem zaledwie trzech dni o II bitwie o Ypres, która miała miejsce od 22 kwietnia do 25 maja 1915 roku i która w ciągu jednego miesiąca pochłonęła około stu tysięcy ofiar: armia niemiecka po raz pierwszy masowo użyła broni chemicznych, w tym chloru; później w związku z tym miastem nazwano gaz bojowy yperyt.
(Pierre Teilhard de Chardin SJ /1881–1955/, list z frontu, do kuzynki, 28 maja 1915;
cytowane według książki Pierre Teilhard de Chardin, Narodziny myślenia. Listy 1914–1919, Malvern 2021)
